Америкийн индианчууд гэж хүмүүс бий. Америкийн уугуул иргэд гэж заримдаа нэрлэгддэг- энэ нэрнээс маш их юм ойлгож болно. Тэд өөрсдийн нутагтаа ад үзэгддэг, өөрийн газар нутгийнхаа эзэд байхаа больсон гэсэн үг.

Тэдний нойрмог ухааныг нь өнгийн даавуугаар хуурдаг- тэд харин маш баяртайгаар тэр өнгийн даавууг нь шүтэж тахидаг. Маш дуртайгаар, бүр баяртайгаар өөрийн хүүхдүүдээсээ газар нутгаа хулгайлдаг, бүгдийг нь өнгийн цаасаар сольсон ард түмэн. Шаварт хутгалдан одоо амьдарч байгаа- тэр хутгалдах шавар баасаа энгийн, байдаг л зүйл гэж ойлгодог. Өөдлөх хэрэггүй, энэ баасандаа амьдрах хамаагүй ам...

Шинэ бичлэг эхлэсэн- даанч дуусгах цаг гэж юм байдаггүй. Оффшорын бизнес гэж юу, яаж ажилдаг тухай бичиж эхлээд, дуусгаагүй. Мөнгө гэж чухам юу бэ, нийгэм гэдэг сүрэгт ямар ач холбогдолтой тухай бичиж эхлээд, мөн адил дуусгаагүй. Явган тэнэгийн тэмдэглэл ангилалдаа германууд, франц сүргийн ард түмнүүдийн тухай онцлох сонирхолтой мэдээлэл бичиж эхлээд, мөн дуусгаагүй.

Ер нь дуусгаагүй юм их боловч, дуусгасан юм их бий. Дуусгах юм их байгаа болохоор, сэтгэл маш өөдрөг байна- дусал дуслаар, алхам алхмаар овоо юм хуримтлагдаад л байна. Хамгийн түрүүнд чанарын тухай бичлэгээ үргэлжлүүлж, дуусгах бо...

Европ, Америкийн хойг хавиас гадна, дэлхий даяар загас шувуу үй олноороо үхэж байгаа- одоогоор эрдэмтэд энэ үзэгдлийн талаар бодитой тодорхой хариу өгч чадахгүй байна. Гэвч хүнээс болж үүссэн гамшиг гэдэгт эргэлзэхгүй байгаа.

Эндээс загас шувуудын үхлийн тархалтын тодорхой харж болно:

Археологийн др. Проф. Төрбат мэдсэнээ хуваалцаж байна:

-Түүх соёлын өвийг Хятадууд, Монголчууд тал талаас нь хэмлэж байна гэхэд болно. Ялангуяа монголчууд илүү  түлхүү оролцож, түүх соёлоо сөнөөж, устгаж байгаа. Ард түмний амьдрал  ядуу, ухамсар дорой байгаад уу эсвэл нүд цагаан мөнгө улаан гэдэгт үү үнэхээр түүхийг үгүй хийж байгаа нь харагдаж байна. Зарим аймаг сум сүйрээд эхэлсэн гэж болно. Тухайлбал, Өмнөговь аймгийн Номгон суманд байдаг бүх булш бунхан тоногдсон. Тус  суманд  хэний ямар булш бунхан байсныг бүртгэж судалж амжаагүй байхад аль хэдийн тоногдсон байсан. Бид уг газарт очоод л бу...

Нэг найз маань өвлийн амралтаараа алс холын Египт орсон юм байх. Африкуудаар сонин сайхан юу байдгийг ярьж өгөв. Суэцийн сувгийг бас харсан, Македоны Александрын барьсан Александриа хотыг бас харсан юм байх. Дарсан зургуудыг нь хартал, Александрия хот хог новшиндоо дарагдсан, өрөвдөлтэй харагдаж байх юм. Эртний хот гэлтгүй, гудамжиндаа баадаг иргэд Африкийн дүр төрхийг бий байдаг бололтой.

Суэцийн сувгийн зургуудыг ажиглан, тэндхийн амьдралын тухай ярилцав. Ер нь сувгийн түүх нь гайхалтай сайхан түүх. Бас их сургамжтай түүх.
Уг сувгийн санааг анх 1858 онд франц залуучууд бий болгосон юм. Суваг...